Written & Reviewed by Clinics Asia Healthcare Team | Learn more about our expert review process.
Overview
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းဆိုတာက ဆီးအိမ်ထဲမှာ ဆီးအပြည့်မစွန့်ထုတ်နိုင်တဲ့အခါ၊ သတ္တုဓာတ်တွေ စုပုံပြီး မာကျောတဲ့အလုံးတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။
Symptoms
ကျောက်တွေက သေးငယ်ပြီး ဆီးနဲ့အတူ အလွယ်တကူထွက်သွားနိုင်ရင် လက္ခဏာမပြဘဲ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် များသောအားဖြင့် ဆီးအိမ်ကျောက်တည်သူတွေမှာ လက္ခဏာတွေ ခံစားရလေ့ရှိပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျောက်တွေက ဆီးအိမ်နံရံကို ထိခိုက်စေတာ ဒါမှမဟုတ် ဆီးစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့စေတာကြောင့်ပါ။
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းရဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့:
- ဗိုက်အောက်ပိုင်းနာကျင်ခြင်း (အမျိုးသားတွေမှာ လိင်တံနဲ့ပတ်သက်တဲ့နေရာမှာလည်း နာကျင်နိုင်ပါတယ်)
- ဆီးသွားရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း
- ဆီးမကြာခဏသွားချင်ခြင်း (အထူးသဖြင့် ညဘက်)
- ဆီးအမြှပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်ရင့်ခြင်း
- ဆီးထဲမှာ သွေးပါခြင်း
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းဟာ အမျိုးသားတွေမှာ အသက် ၅၀ ကျော်ရင် အဖြစ်များပါတယ်။ ဒါဟာ ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်း နဲ့ ဆက်စပ်နေလို့ပါ။ ဒါပေမယ့် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး နှစ်ဦးစလုံးမှာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ကလေးတွေမှာ ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းဟာ ရှားပါတယ်။ ကလေးတွေမှာ ညအိပ်ရာစိုခြင်း (bedwetting) နဲ့ အမျိုးသားကလေးတွေမှာ လိင်တံတောင့်တင်းခြင်း (priapism) ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
Causes
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းဟာ ဆီးအိမ်ထဲမှာ ဆီးအပြည့်မစွန့်ထုတ်နိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။
အမျိုးသားတွေမှာ ဆီးကျိတ်ကြီးခြင်း ကြောင့် ဆီးစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့တာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဆီးက ဆီးအိမ်ထဲမှာ ကြာကြာရှိနေရင်၊ ဆီးထဲက ဓာတုပစ္စည်းတွေက ခဲပြီး ကျောက်တည်လာပါတယ်။
Diagnosis
သွေးစစ်ဆေးမှုနဲ့ ဆီးစစ်ဆေးမှု – ဆီးအိမ်ထဲမှာ ပိုးဝင်ခြင်းရှိမရှိ စစ်ဆေးပါတယ်။
ဓာတ်မှန် (X-ray) – ဆီးအိမ်ကျောက်တွေကို ရှာဖွေဖို့ ဓာတ်မှန်ရိုက်ပါတယ်။ (တချို့ကျောက်တွေက ဓာတ်မှန်မှာ မပေါ်တာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။)
အာထရာဆောင်း (Ultrasound scan) – ဓာတ်မှန်အစား အာထရာဆောင်းလည်း ရိုက်နိုင်ပါတယ်။
ဆီးအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်း (Cystoscopy) – ပါးလွှာတဲ့ပြွန်ငယ်တစ်ခုကို ဆီးပြွန်ကတစ်ဆင့် ဆီးအိမ်ထဲထည့်ပြီး ကျောက်တွေကို ရှာဖွေပါတယ်။
ဆီးအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ခြင်းမှာ၊ ပါးလွှာတဲ့ပြွန်ငယ် (cystoscope) ရဲ့အစွန်းမှာ မီးနဲ့ ကင်မရာ တပ်ဆင်ထားပါတယ်။ ဒီပြွန်ငယ်ကို ဆီးပြွန် (urethra) ကတစ်ဆင့် ဆီးအိမ်ထဲထည့်ပြီး၊ ကင်မရာက ရိုက်ကူးထားတဲ့ပုံရိပ်တွေကို မျက်နှာပြင်တစ်ခုပေါ် ပြသပေးပါတယ်။ ဒါကို ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဆရာဝန် (urologist) က ကြည့်ရှုပြီး၊ ဆီးအိမ်ထဲက ကျောက်တွေ သို့မဟုတ် တခြားပြဿနာတွေကို ရှာဖွေပါတယ်။
Treatment Options
ဆီးအိမ်ကျောက်တွေကို ဖယ်ရှားဖို့ များသောအားဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ပါတယ်။Cystolitholapaxy –
ပါးလွှာတဲ့ပြွန်ငယ် (cystoscope) ကို ဆီးအိမ်ထဲထည့်ပြီး၊ ကျောက်တွေကို ရှာဖွေကာ၊ ကျောက်ကြိတ်စက်၊ လေဆာနဲ့ အာထရာဆောင်းတို့ကို အသုံးပြုပြီး ကျောက်တွေကို ချေဖျက်ကာ ဖယ်ရှားပါတယ်။
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ကုသဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါမှ နောက်ထပ် ကျောက်ထပ်မတည်အောင် ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။
Prevention Tips
ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းဟာ ပြန်ဖြစ်နိုင်တာကြောင့်၊ အောက်ပါနည်းလမ်းတွေနဲ့ ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်:
လုပ်ဆောင်နိုင်ပါ:
- နေ့စဉ်ရေများများသောက်ပါ (တစ်နေ့ကို ၂ မှ ၃ လီတာ): ဆီးရဲ့ပျစ်ခဲမှုကို လျှော့ချဖို့ ရေများများသောက်ပါ။
- ဆီးအိမ်ကို ပုံမှန်စွန့်ထုတ်ပါ: ဆီးသွားဖို့ မနှောင့်နှေးပါနဲ့။
- ဆီးနှစ်ကြိမ်သွားပါ (Double Voiding): ပထမအကြိမ် ဆီးသွားပြီးနောက် ၁၀ မှ ၂၀ စက္ကန့်အကြာမှာ နောက်တစ်ကြိမ် ဆီးထပ်သွားပါ။ ဒါက ဆီးအိမ်ကို ပိုပြည့်စွာ စွန့်ထုတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။
- ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ရှောင်ပါ: ဝမ်းချုပ်တာမျိုး မဖြစ်အောင် ဂရုစိုက်ပါ။ လိုအပ်ရင် ဝမ်းနှုတ်ဆေး (laxatives) သောက်နိုင်ပါတယ်။
When To See A Doctor
ဗိုက်အောက်ပိုင်းနာကျင်ခြင်း (အထူးသဖြင့် နာကျင်မှုက ဆက်တိုက်ဖြစ်နေရင်) ဆီးမကြာခဏသွားချင်ခြင်း ဆီးထဲမှာ သွေးပါခြင်းလက္ခဏာတွေ ခံစားရပါက၊ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသင့်ပါတယ်:
ဒီလက္ခဏာတွေဟာ ဆီးအိမ်ကျောက်တည်ခြင်းကြောင့် မဟုတ်နိုင်ပေမယ့်၊ နောက်ထပ်စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
သင့်ဆရာဝန်က ဆီးအိမ်ကျောက်တည်တယ်လို့ သံသယရှိရင်၊ ဆေးရုံကို လွှဲပေးပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်ပါလိမ့်မယ်။
Our content undergoes a thorough process of research, writing, peer review, and rigorous checks and approvals. It is designed for educational purposes and is freely accessible for individual patients to read and share. For detailed information regarding usage, copyright, and disclaimers, please visit our Terms & Conditions page.