Transient ischaemic attack (TIA)

Patient Guide
This page is for educational purposes only. Always consult a healthcare provider for medical concerns.

Written & Reviewed by Clinics Asia Healthcare Team | Learn more about our expert review process.

အကျဥ်းချုပ်

TIA သည် ဦးနှောက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသို့ သွေးစီးဆင်းမှု ယာယီပြတ်တောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။

သွေးစီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်ခြင်းသည် ဦးနှောက်သို့ အောက်ဆီဂျင်မရောက်ရှိခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

ဤအခြေအနေသည် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဆင်တူသော လက္ခဏာများ (ဥပမာ - စကားပြောရခက်ခြင်း၊ အမြင်အာရုံပြဿနာများ၊ မျက်နှာ၊ လက်နှင့် ခြေထောက်များ ထုံကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် အားနည်းခြင်း) ကို ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

သို့သော်၊ TIA သည် လေဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့ ကြာရှည်မခံပါ။ လက္ခဏာများသည် မိနစ်ပိုင်းမှ နာရီပိုင်းအတွင်း ပျောက်ကင်းသွားပြီး၊ 24 နာရီအတွင်း လုံးဝပျောက်ကင်းသွားတတ်သည်။

လက္ခဏာများ

လေဖြတ်ခြင်းကဲ့သို့ပင်၊ TIA ၏ လက္ခဏာများသည် ရုတ်တရက် စတင်လေ့ရှိသည်။

လက္ခဏာများကို မြန်မြန်သတိပြုမိပြီး၊ ချက်ချင်း  လူနာတင်ယာဉ်တောင်းရန် အရေးကြီးသည်။

TIA ၏ အဓိကလက္ခဏာများကို FAST ဟူသော စကားလုံးဖြင့် မှတ်သားနိုင်သည်

  • Face (မျက်နှာ)  – မျက်နှာ၏ တစ်ဘက်စောင်းနေခြင်း၊ ပြုံးရန် မတတ်နိုင်ခြင်း၊ ပါးစပ် သို့မဟုတ် မျက်လုံးတွဲကျနေခြင်း။
  • Arms (လက်)– လက်တစ်ဖက်တွင် အားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ထုံကျင်ခြင်းကြောင့်၊ လက်နှစ်ဖက်ကို မြှောက်၍ မထားနိုင်ခြင်း။
  • Speech (စကားပြော)– စကားပြောရာတွင် ဝေခွဲမရဖြစ်ခြင်း၊ စကားမပြောနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် သင့်စကားကို နားမလည်နိုင်ခြင်း။
  • Time (အချိန်)  –  ဤလက္ခဏာများကို သတိပြုမိပါက၊ ချက်ချင်း လူနာတင်ယာဉ်တောင်းရန် အချိန်ဖြစ်သည်။

TIA (တစ်ခဏသွေးကြောပိတ်ခြင်း) လက္ခဏာများကို လူတိုင်းသိရှိထားရန် အရေးကြီးသည်။

အထူးသဖြင့်၊ အောက်ပါအုပ်စုများတွင် ပါဝင်သူများနှင့် အတူနေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် စောင့်ရှောက်သူများအတွက် ဤလက္ခဏာများကို သတိပြုရန် ပို၍အရေးကြီးသည်

အခြားဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများ

FAST စမ်းသပ်မှုသည် TIA နှင့် လေဖြတ်ခြင်းကို အများအားဖြင့် ဖော်ထုတ်နိုင်သော်လည်း၊ TIA သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်

အခြားလက္ခဏာများ:

  • ခန္ဓာကိုယ်၏ တစ်ဘက်တစ်ခြမ်း လုံးဝအားနည်းခြင်း
  • ရုတ်တရက် အမြင်အာရုံဆုံးရှုံးခြင်း၊ အမြင်ဝါးခြင်း သို့မဟုတ် နှစ်ထပ်မြင်ခြင်း
  • ခေါင်းမူးခြင်း(vertigo)
  • ပျို့အန်ခြင်း
  • ခေါင်းမူးခြင်း
  • စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
  • အခြားသူများ၏ စကားကို နားမလည်နိုင်ခြင်း
  • ဟန်ချက်ညီညီ မလုပ်နိုင်ခြင်း
  • မျိုချရခက်ခြင်း (dysphagia)

သို့သော်၊ ဤလက္ခဏာများသည် အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဖြစ်ပွားရသောအကြောင်းအရင်း

TIA ဖြစ်စဉ်တွင်၊ ဦးနှောက်သို့ အောက်ဆီဂျင်ပြည့်ဝသော သွေးကို ပို့ဆောင်ပေးသည့် သွေးကြောတစ်ခုခု ပိတ်ဆို့သွားသည်။

ဤပိတ်ဆို့မှုသည် များသောအားဖြင့် သွေးခဲ (blood clot) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ဤသွေးခဲသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားနေရာများမှ ဦးနှောက်သို့ သွေးပို့ဆောင်သည့် သွေးကြောများဆီသို့ ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။အခြားအကြောင်းရင်းများမှာ အဆီပြားများ သို့မဟုတ် လေပူဖောင်းများ ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

အောက်ပါအချက်များသည် TIA ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်:

  • ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း
  • သွေးတိုးရောဂါ (hypertension)
  • အဝလွန်ခြင်း (obesity)
  • သွေးတွင်း ကိုလက်စထရောမြင့်မားခြင်း
  • အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း
  • နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း (atrial fibrillation)
  • ဆီးချိုရောဂါ

ထို့အပြင်၊ အသက် 55 နှစ်အထက် သူများ၊ အာရှ၊ အာဖရိက သို့မဟုတ် ကာရစ်ဘီယံ မျိုးနွယ်များ တွင်လည်း TIA ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။

ကုသမှု

TIA ၏ လက္ခဏာများသည် မိနစ်ပိုင်းမှ နာရီပိုင်းအတွင်း ပျောက်ကင်းသွားသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် TIA သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း ထပ်မံမဖြစ်စေရန် ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်သည်။

ကုသမှုသည် သင့်၏ အသက်၊ ကျန်းမာရေးရာဇဝင်နှင့် အခြားအချက်များပေါ် မူတည်သည်။

TIA (တစ်ခဏသွေးကြောပိတ်ခြင်း) ဖြစ်ပြီးနောက်၊ နောက်ပိုင်းတွင် လေဖြတ်ခြင်း မဖြစ်စေရန် သင့်အား လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်း နှင့် ဆေးဝါးကုသမှု များကို အကြံပြုလေ့ရှိသည်။

Carotid endarterectomy ခွဲစိတ်မှုဖြင့်၊ ဦးနှောက်သို့ သွေးပို့ဆောင်သည့် အဓိကသွေးကြောများ (carotid arteries) ကို ပိတ်ဆို့မှုများ ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

ကာကွယ်ရန်အချက်များ

TIA သည် နောက်ထပ် TIA သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်မားကြောင်း သတိပေးလက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ TIA ဖြစ်ပြီးနောက် လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့ချရန် အရေးကြီးသည်။

အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် TIA သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်သည်

၎င်းတို့တွင် :

  • ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းခြင်း
  • ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစားအသောက်များ စားခြင်း
  • ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်း
  • အရက်သောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ခြင်း
  • ဆေးလိပ်မသောက်ခြင်း

ဆရာဝန်နှင့်ပြသ ရန်အချိန်

TIA သို့မဟုတ် လေဖြတ်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ (FAST လက္ခဏာများ - မျက်နှာ၊ လက်၊ စကားပြော၊ အချိန်) ဖြစ်ပေါ်ပါက၊ ချက်ချင်း အရေးပေါ်ဌာနသို့ သွားပါ သို့မဟုတ် လူနာတင်ယာဉ်တောင်းပါ။

လက္ခဏာများ ပျောက်သွားသည့်တိုင်၊ ဆေးရုံတွင် စစ်ဆေးမှုခံယူရန် လိုအပ်သည်။

သင့်အား လက္ခဏာစတင်ပြီး 24 နာရီအတွင်း အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် ညွှန်းပေးလိမ့်မည်။

TIA သည် လေဖြတ်ခြင်းကို သတိပေးနိုင်သော အရေးကြီးသော အချက်ပြလက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများကို မြန်မြန်သတိပြုမိပြီး၊ ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူရန် အရေးကြီးသည်။ TIA ဖြစ်ပြီးနောက်၊ နောက်ပိုင်းတွင် လေဖြတ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။

TIA ဖြစ်ပြီးနောက် လက္ခဏာများ ပျောက်သွားပြီး၊ ဆေးကုသမှုမခံယူခဲ့ပါက၊ GP နှင့် အမြန်ပြသပါ။ GP သည် သင့်အား ဆေးရုံတွင် စစ်ဆေးမှုခံယူရန် ညွှန်းပေးနိုင်သည်။

Our content undergoes a thorough process of research, writing, peer review, and rigorous checks and approvals. It is designed for educational purposes and is freely accessible for individual patients to read and share. For detailed information regarding usage, copyright, and disclaimers, please visit our Terms & Conditions page.

Checked & Approved
Clinical Review Team
Written & Translated
Medical Publishing Team
Last Updated
23 March 2025
ဝတ်မှုန်နှင့် ဓာတ်မတည့် ခြင်း(Hay Fever)
Patient Guide